Tuesday, 25 August 2026

हरिका : तेव्हाची अन् आताची

 




हरिकाचे सोलापुरातील पहिले व्याख्यान आज झाले. विवेकानंद केंद्र कन्याकुमारी जुळे सोलापूर शाखेने विश्वबंधुत्व दिनानिमित्त या व्याख्यानाचे आयोजन केले होते. अपेक्षेपेक्षा अधिक चांगले व्याख्यान झाल्याचे सांगत सर्वच कार्यकर्त्यांनी तिचे कौतुक केले. दक्षिणात्यांच्या हिंदीबाबतची साशंकताही या व्याख्यानाने दूर केली आहे. एक कन्नड भाषिक मुलगी इतक्या चांगल्या प्रकारे अस्खलित हिंदी बोलू शकते, याचे उपस्थितांना खूपच कौतुक वाटले. व्याख्यानासाठी उपस्थित अनेकांनी तिची भेट घेत हे बोलूनही दाखवले. यात विशेषतः महिलांची संख्या अधिक होती.

हरिकाचा आणि माझा परिचय झाला तेव्हा ती इयत्ता पाचवीत शिकत होती. आज ती बीएच्या पहिल्या वर्षात शिकत आहे. बेळगावच्या स्वामी विवेकानंद - भगिनी निवेदिता साहित्य संमेलनात पाचवी शिकणारी एक मुलगी विवेकानंदांच्या जीवन कार्यावर इतके चांगल्या प्रकारे भाष्य करते संमेलनातील वेगवेगळ्या चर्चा परिसंवादात बोलते, हा आकर्षणाचा व चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला होता. देशाचे एक माजी अर्थमंत्री कॅशलेस व्यवहारांवर प्रश्नचिन्ह उभा करताना आपल्या सरकारने घेतलेल्या निर्णयाची अंमलबजावणी व्हावी आणि लोकांना कॅशलेस व्यवहाराची माहिती मिळावी, या तळमळीने हाती मोबाईल घेऊन रस्त्या - रस्त्यावर लोकांना त्याची माहिती देणाऱ्या हरिकाची कर्नाटकासह देशातील इंग्रजी माध्यमांनीही दखल घेतली होती. चिमुकल्या हरिकाच्या कामाची पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही दखल घेत कौतुक केले होते. 

बंगळूरू येथील एका सामान्य कुटुंबातील या भगिनीची मातृभाषा कन्नड, शिक्षणामुळे इंग्रजी अवगत झाली. मात्र, बुद्धिमंतांनी जनमनात पेरलेल्या 'विषा'मुळे दक्षिणात्य लोकांत आजही 'हिंदी विरोध' कायम असल्याचे आपण गेल्या काही महिन्यांपूर्वीच पाहिले आहे. आपल्या मातृभाषेतून कर्नाटकातील व्यासपीठं गाजवतानाच टीव्हीवरील चर्चेतही आपल्या अभ्यासपूर्ण आणि तर्कशुद्ध मांडणीने तिने लक्ष वेधून घेतले आहे. शिवाय 'हिंदी'बाबतचीही अढी मनात न बाळगता तिने त्यावरही प्रभुत्व मिळवले आहे. कन्नड, इंग्रजीसह हिंदी भाषेत तिने महाराष्ट्रात काही ठिकाणी व्याख्याने दिली आहेत. तिने कन्नड व इंग्रजी भाषेत कर्नाटकातल्या खेड्यापाड्यासह आंध्र प्रदेश व तेलंगणात हजारो व्याख्याने दिली आहेत. (होय हजारोच, ती आजपासून एक महिन्यानंतर घरी परतणार आहे, इतक्या व्याख्यानाच्या तारखा सध्या बुक आहेत.)

बालपणापासून स्वामी विवेकानंद यांच्या विचारांचा प्रभाव, भारत मातेविषयी प्रेम, राष्ट्रवादी विचार व संस्कार, युवा ब्रिगेड व सोदरी निवेदिता प्रतिष्ठानचे संस्थापक चक्रवर्ती सुलिबेले यांचे नेतृत्व आणि योग्य मार्गदर्शन यामुळेच तिच्या मनात हिंदी भाषेविषयीची अढी निर्माण होऊ शकली नाही. परिणामी ती आज महाराष्ट्राच्या सीमाभागासह अन्य ठिकाणच्या सभा, व्याख्याने आपल्या राष्ट्रवादी विचाराने गाजवत आहे. उपनिषदांवरही पुस्तके लिहिलेली हरिका येत्या काळात एक अभ्यासू लेखिका म्हणूनही उदयास येईल.

दि. १४ सप्टेंबर २०२५



हरिका : तेव्हाची अन् आताची

  हरिकाचे सोलापुरातील पहिले व्याख्यान आज झाले. विवेकानंद केंद्र कन्याकुमारी जुळे सोलापूर शाखेने विश्वबंधुत्व दिनानिमित्त या व्याख्यानाचे आयो...